ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ Η ΗΘΙΚΗ ΣΤΙΣ ΧΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ

Του Αντωνίου Α. Αντωνάκου Καθηγητού – Κλασσικού Φιλολόγου Ιστορικού – Συγγραφέως Αναρωτιέται κανείς, κάποιες φορές, γιατί εμείς οι Έλληνες δεν διδασκόμαστε τίποτε από τα λάθη μας. Και κάποιος που γνωρίζει, αναρωτιέται γιατί δεν λαμβάνουμε υπ’ όψιν τις συμβουλές των προγόνων μας, οι οποίες ευρίσκονται σε πλήρη εφαρμογή 2500 χρόνια μετά. Πράγματι, τίποτε πιο σύγχρονο δεν υπάρχει από τις σκέψεις των Ελλήνων τής αρχαιότητος και τίποτε χειρότερο από την άγνοια αυτών και την σημερινή εφαρμογή τους, η οποία θα οδηγήσει στην επίλυση τών προβλημάτων, που μοιάζουν ανυπέρβλητα. Ο πρόγονός μας και μέγιστος φιλόσοφος Πλάτων, παρατηρώντας ότι οι Αθηναίοι μετά την λήξη τού Πελοποννησιακού πολέμου και την ανεπάρκεια υλικών αγα¬θών είχαν προσφύγει σε άδικες πράξεις, προσπάθησε να τους διαπαιδαγωγήσει στις αρχές και τους νόμους τής δίκαιης οικο¬νομίας. Θεωρούσε ότι οι οικονομικές συναλλαγές εμπεριέχουν την δυνατότητα αδίκων πράξεων, τόνισε δε ότι η αδικία αυξάνεται σε μια πλούσια πόλη, στην οποία επικρατεί η κατανάλωση αγα¬θών πολυτελείας (Πολιτεία, 372a-373a). Τις αιτίες που οδήγησαν στην απομάκρυνση του ανθρώπου από τον δρόμο της δικαιοσύνης και της αρετής προσπάθησε να εξα¬λείψει με διάφορους τρόπους. Προσπάθησε να πείσει τους Αθηναίους ότι η μέτρια κατανάλωση υλικών αγαθών πρέπει να έρχεται τρίτη ή τέταρτη, σε σειρά σπουδαιότητας ως προς τις επιδιώξεις τους. Έδειξε τον τρόπο, με τον οποίο πρέπει να εκπληρώνουν τις υλικές τους ανάγκες καθορίζοντας το ύψος τους, και πρότεινε ένα πλέγμα νόμων, βάσει των οποίων θα προλαμβάνονται και θα εμποδίζονται οι άδικες οικονομικά πρά¬ξεις. Αυτές οι θέσεις ήσαν ουσιαστικές και αποτελούν υπόδειγμα για μια πολιτισμένη κοινωνία. Οι άνθρωποι, ως γνωστόν, έχουν διαφορετικές φυσικές ικανότητες και προτιμήσεις. Αυτές συνδυασμένες με τις διαφορετικές τους παραγωγικές δυ¬νατότητες και υλικές ανάγκες, οδήγησαν, συμφωνά με τον Πλάτωνα, στην ανακάλυψη ενός "οργάνου", του χρήματος. Το "όρ¬γανο" αυτό αντιπροσωπεύεται από ένα υλικό αγαθό και εκτελεί τις λειτουργίες τού μέσου ανταλλαγής και του μέτρου αξιών. Η σημασία του χρήματος και η επίδραση του στην συμπεριφορά των ανθρώπων, όπως παρατηρεί ο Πλάτων, έχουν μεταβληθεί από την εποχή που άρχισε να χρησιμοποιείται έως τις ημέρες του. Αναφέρεται με νοσταλγία στο θέμα, παρατη¬ρώντας ότι την παλαιά εποχή οι φιλόσοφοι και οι άλλοι άνθρωποι δεν έδιδαν μεγάλη σημασία στο χρήμα, γι’ αυτό και ήθελε να επα¬νέλθει η λειτουργία τού χρήματος ως μέσου και μέ¬τρου ανταλλαγής, αποδυναμώνοντας ή αποκλείοντας την χρήση του ως μέσου συσσώρευσης και διατήρησης πλούτου. Δεν είναι τυχαίο ότι στην ελληνική γλώσσα υπήρχαν διάφορες λέξεις για να αποδώσουν το χρήμα. Πρώτα υπήρχε η ίδια η λέξη "χρήμα", η οποία είχε σχέση με την χρήση. Η πρώτη απόδοση της λέξεως "χρήματα" ήταν "πράγματα" (μέτρον πάντων χρημάτων άνθρωπος), διότι η πρώτη μορφή χρήματος ήταν ανταλλακτική με πράγματα. Όταν δε δημιουργήθηκε το "χρήμα", η λέξη απέδωσε "το μέσον συναλλαγής προς χρήση" και, όταν η αξία του "κλείδωσε διά νόμου", αυτό ονομάσθηκε "νόμισμα". Εάν, όμως, τα νομίσματα δεν προορίζονταν για χρήση αλλά για αποθήκευση (συσσώρευση πλούτου), αυτά απεδίδοντο με την λέξη "αργύριον". Γι’ αυτό η λέξη "φιλάργυρος" χαρακτηρίζει αυτόν που επιθυμεί τα χρήματα, όχι προς χρήση αλλά προς αποθήκευση. Αλλά και τα "τριάκοντα αργύρια" του Ιούδα αποκαλύπτουν την απληστία κάποιου για απόκτηση ικανού ποσού χρημάτων "προς αποθήκευση"! Ο Πλάτων υπεστήριξε ότι η εσωτε¬ρική αξία τού χρήματος είναι ανεξάρτητη από την αγοραία του αξία. Κατανόησε δηλαδή ότι για να χρησιμοποιηθεί ένα αντι¬κείμενο ως "όργανο χρήματος" θα πρέπει να είναι γενικά απο¬δεκτό από όλα τα άτομα της κοινωνίας. Σε περίπτωση που μειωθεί κατά πολύ η χρησιμοποίηση και κυκλοφορία ενός νομί¬σματος στην οικονομία, λόγω οικονομικής αυτάρκειας των ατόμων, τότε σταματά και η λειτουργία του. Αυτή η ιδέα ότι ένα αγαθό διαδραματίζει τον ρόλο τού χρήματος, όχι λόγω των υλι¬κών ιδιοτήτων του αλλά εκ της γενικής αποδοχής και χρήσεώς του από τα άτομα, σημειώθηκε αρχικά από τον Πλάτωνα, αναπτύχ¬θηκε αργότερα από τον Αριστοτέλη και πλέον είναι η επικρα¬τούσα θεωρία για την φύση και υπόσταση του χρήματος. Ο Πλάτων, εκτός αυτών, πρότεινε την ύπαρξη διπλού νομισμα¬τικού συστήματος. Ένα είδος χρήματος για τις οικονομικές ανταλ¬λαγές στο εσωτερικό τής χώρας που θα αποτελείται από υλικό που θα έχει μηδαμινή αξία, και ένα για τις ανταλλαγές με τις άλλες χώρες που θα αποτελείται από αγαθό σημαντικής εσωτερικής αξίας (Νόμοι, 742 a-b), διότι αναγνώρισε ότι το εξωτερικό εμπόριο, όπως και το εσωτε¬ρικό, θα πρέπει να στηρίζονται σε ένα καθολικά αποδεκτό είδος χρήματος. Έτσι, το διεθνές νομισματικό σύστημα, που θα βασιζόταν στα πολύτιμα μέταλλα, που έχουν σφραγισθεί από τις πό¬λεις - κράτη θα έχει εγκυρότητα, μόνον εάν αυτά είναι αποδεκτά από όλους. Από το άλλο μέρος, παρατηρώντας ότι πολλοί συμπολίτες του θεωρούσαν τα πολύτιμα μέταλλα ως συνώνυμα του πλούτου και αυτό τους οδηγούσε σε πράξεις αδικίας, θέλησε να μεταβάλει την κατάσταση αυτή, συνιστώντας κυκλοφορία χρήματος στο εσωτερικό που να μην έχει δική του υλική αξία. Η αντίθεση του προς τα πολύτιμα μέταλλα ως συνώνυμα του πλούτου ήταν τόσο ισχυρή ώστε να σημειώσει ότι «πολλά και ανόσια κακουργήματα έχουν γίνει από το ανθρώπινο χρήμα». Ο Πλάτων δεν έδωσε προβάδισμα στις οικονομικές δραστηριότητες των ατόμων. Αντίθετα προσπάθησε να τις υποβιβάσει προωθώντας την σημασία ηθικών αρχών, όπως η αρετή, η τιμή και η φιλοπατρία. Επομένως, μπορούμε να σκεφθούμε και να αναγνωρίσουμε τον κοινωνικά και ηθικά ορθό και ανθρώπινο τρόπο κάλυψης των υλικών αναγκών, που αναγνώρισε και πρότεινε. Αν δεν μπορούμε, τότε ας αναρωτηθούμε με τα λόγια του, (Πολιτικός, 261 e) «πότερον ουν της ζωοτροφίας την των συμπόλλων κοινήν τροφήν αγελαιοτροφίαν ή κοινοτροφικήν τινα ονομάζομεν;» Ποια, δηλαδή, είναι η τέχνη ανατροφής ζωντανών όντων μεμονωμένων και κατά αγέλη... Και ο νοών νοείτω.

ΜΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΑΣΗΜΗ ΦΩΤΙΣΜΕΝΗ ΚΙ ΑΠΟ ΑΓΝΩΣΤΟΥΣ ΗΛΙΟΥΣ

Του Αντωνίου Α. Αντωνάκου Καθηγητού – Κλασσικού Φιλολόγου Ιστορικού – Συγγραφέως Είναι πραγματικά καταπληκτικό το πόσο θεϊκός τόπος είναι η πατρίδα μας, η Ελλάδα. Εκπληκτικό κλίμα, θάλασσα, αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία, ιστορία, πολιτισμός. Παράγοντες, τους οποίους θα έπρεπε να αξιοποιήσει πολύ περισσότερο. Όμως σήμερα, με τον προπληρωμένο τουρισμό, οι αλυσίδες ξενοδοχείων δίνουν κυρίως ήλιο, μπάνια, και διασκέδαση στους τουρίστες με τα βραχιολάκια, όπου όλες οι υπηρεσίες παρέχονται μέσα σε αυτές. Έτσι όμως χάνεται ο τουρισμός που στηρίζεται στην αγάπη προς την ελληνική φύση και την εξερεύνηση των μνημείων. Είναι πραγματικά εκπληκτικό από τι θα μπορούσε να διαφημισθεί η Ελλάδα με την κατάλληλη προβολή στο εξωτερικό. Θα σας πω λοιπόν αμέσως έναν τρόπο, για τον οποίο την αφορμή μου την έδωσε ένα βιβλίο, με τον τίτλο «Κάποτε στην Ωραία Ελένη – Η ιστορία ενός ξενοδοχείου» (Εκδόσεις Ευρώτας) και συγγραφέα τον σημερινό ιδιοκτήτη του στις Μυκήνες, Αχιλλέα Ντάση. Με το πρώτο άκουσμα «Κάποτε στην Ωραία Ελένη», ο αναγνώστης δεν μπορεί να καταλάβει περί τίνος ακριβώς πρόκειται. Κι όμως, αυτό το βιβλίο είναι ένα καταπληκτικό σύγγραμμα - λεύκωμα, το οποίο περιλαμβάνει την ιστορία ενός από τα πλέον γνωστά ξενοδοχεία, όχι βεβαίως στην Ελλάδα αλλά στον κόσμο. Δεν πρόκειται για το Χίλτον, ούτε για το Κάραβελ, ούτε για το Ιντερκοντινένταλ αλλά για ένα μικρό ξενοδοχείο στις ιστορικές «πολύχρυσες Μυκήνες» με το χαρακτηριστικό όνομα «Ωραία Ελένη». Η ιστορία αυτού του ξενοδοχείου ξεκινά από τον σπουδαίο Ερρίκο Σλήμαν, τον άνθρωπο, που απέδειξε ότι ο Όμηρος δεν αφηγείτο ένα παραμύθι αλλά μία αληθινή ιστορία. Ο Σλήμαν με πίστη σε ό,τι διάβαζε στον Όμηρο, έσκαψε και βρήκε την Τροία και στην συνέχεια βρήκε τις Μυκήνες, το παλάτι των Ατρειδών, τον θολωτό τάφο του Αγαμέμνονος και πλείστα άλλα ευρήματα. Σε ένα άρθρο του Αμερικανού δημοσιογράφου Sloane Elliott στο περιοδικό «The Athenian», που δημοσιεύθηκε το Νοέμβριο του 1976 γραφονται μεταξύ άλλων: "Ο Χριστόπουλος, ένας από τους πρώτους εργάτες του Σλήμαν, συμφώνησε να του εκμισθώσει τα δωμάτια του σπιτιού του, ενώ αυτός και η οικογένειά του αποσύρθηκαν σε ένα από τα τρία σπιτάκια πίσω από το κτήριο. Τα δύο εμπρός δωμάτια του ορόφου κατοχυρώθηκαν από τον Σλήμαν, και από τότε ήταν θέμα γοήτρου για οποίον επισκέπτη και ιδιαίτερα αρχαιολόγο να μένει σε αυτά. Ο Σλήμαν έδωσε το όνομα στο μικρό πανδοχείο. Επίσης, ο Σλήμαν εισηγήθηκε την επιγραφή η οποία υπάρχει ακόμη στην κύρια είσοδο: ΧΑΙΡΕ ΞΕΙΝΕ ΠΑΡ’ ΑΜΜΙ ΦΙΛΗΣΕΑΙ (Οδύσσεια, α, 123), δηλαδή «Καλώς ήλθες ξένε πλησίον μας θα φιλοξενηθής». Είναι τα λόγια, με τα οποία ο Τηλέμαχος χαιρέτησε την μεταμφιεσμένη Παλλάδα Αθηνά κατά την άφιξή της στην Ιθάκη, στην αρχή τής Οδυσσείας. Η «Ωραία Ελένη» ήταν νοικιασμένη από τον Σλήμαν στην διάρκεια των τελευταίων πέντε μηνών του 1876, όταν ανεκάλυψε τον πλούτο στους λακκοειδείς τάφους. Ο πρώτος τουρίστας που εόρτασε στις ανασκαφές ήταν ο Αυτοκράτορας της Βραζιλίας Ντομ Πέντρο ΙΙ, την επίσκεψη του οποίου ο Σλήμαν αναφέρει στην λαμπρή περιγραφή «Μυκήνες», που εξέδωσε το 1878. Το καταπληκτικό σε αυτή την έκδοση είναι η καταγραφή των εντυπώσεων των επισκεπτών, στους οποίους περιλαμβάνονται πρόεδροι Δημοκρατιών (όπως ο πρώτος εκλεγμένος Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Theodor Heuss) πρωθυπουργοί, καθηγητές πανεπιστημίων διεθνούς φήμης, ηθοποιοί (όπως ο Σερ Άλεκ Γκίνες), σπουδαίοι ποιητές, συγγραφείς, ζωγράφοι, καλλιτέχνες, διπλωμάτες, αρχαιολόγοι, επιστήμονες και πολλοί άλλοι σημαντικοί πνευματικοί άνθρωποι διεθνούς φήμης. Άραγε, πόσοι άνθρωποι ονειρεύονταν και ονειρεύονται μία επίσκεψη την σημαντικώτερη προϊστορική πόλη της Ελλάδος; Ξεφυλίζοντας τα άλμπουμ της «Ωραίας Ελένης», από το τέλος 19ου και αρχές του 20ου αιώνα, καταλαβαίνει κανείς ότι ο Όμηρος είναι ο πιο πολυδιαβασμένος ποιητής του πλανήτη. Και ποιοι δεν έχουν παρελάσει από τις σελίδες των βιβλίων εντυπώσεων του ξενοδοχείου. Από ένα μικρό γκρουπ από Ινδούς καθηγητές και φοιτητές του πανεπιστημίου της Λαχώρης του Πακιστάν. που ήλθαν να ιδούν τις Μυκήνες το 1938, διότι ίσως αισθάνονταν και συγγενείς ύστερα από την έλευση εκεί του μεγάλου Μακεδόνα στρατηγού, μέχρι Ιάπωνες καθηγητές των αυτοκρατορικών πανεπιστημίων Κιότο, και Τόκυο, Hamada, και Ishikawa αντίστοιχα, που γράφουν για την Ελλάδα στην γλώσσα τους, με ημερομηνία 20-6-1915. Τον Ιούνιο του 1924, έρχεται ο Άγγλος αρχηγός τού βρεττανικού στόλου της Μεσογείου, sir Osmond Brook. Επίσης, από 31/10 - 3/11/1938, έμεινε στην «Ωραία Ελένη» ο R.M.P. (Colonel), ο οποίος έσκαψε τους βασιλικούς τάφους των Φαραώ στο Κάϊρο και μας μεταφέρει τον Όμηρο γράφοντας, «Χρη ξείνον παρέοντα φιλείν εθέλοντα δε πέμπειν». Σημειωτέον ότι οι ιδιόχειρες εντυπώσεις των περισσοτέρων είναι γραμμένες στα αρχαία ελληνικά. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 ήλθε στην «Ωραία Ελένη» ο κατακτητής τού Εβερεστ, ο Νεοζηλανδός Sir Edmund Hillary, που την εποχή εκείνη θύμιζε ήρωα των ηρώων. Το να ταξιδεύει κανείς στο τέλος του 19ου έως και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνος έπρεπε πρώτον να ήταν εύπορος και δεύτερον, να ήξερε που θα πάει και προφανώς να είχε γνώσεις. Βλέπεις ανθρώπους να έχουν έλθει δύο και τρεις φορές δεν αναφέρομαι μόνο σε αρχαιολόγους- στις Μυκήνες τα χρόνια εκείνα. Αυτό καταδεικνύει το πάθος των ανθρώπων αυτών, να επισκέπτονται τον γνωστό γι’ αυτούς και άγνωστο για άλλους, αρχαίο Ελληνικό κόσμο, ταξιδεύοντας μήνες με τα πλοία και εβδομάδες με τα τραίνα. Είναι ένα ρομαντικό κομμάτι τού τότε Ελληνικού τουρισμού. Προσωπικά, αισθάνθηκα μεγάλη υπερηφάνεια ως Έλλην για όλους αυτούς τους σπουδαίους πνευματικούς ανθρώπους που ήλθαν από όλο τον κόσμο να αντικρύσουν το φως του Ομήρου, στο μέρος που το ανέδειξε ο Σλήμαν. Αυτά τα άγνωστα μέρη είναι οι μικροί ήλιοι που πρέπει να αναδείξει ο ελληνικός τουρισμός. Μαζί με τις Μυκήνες και την «Ωραία Ελένη», το ξενοδοχείο του Σλήμαν, και τις προσωπικότητες που το επισκέφθηκαν και οι οποίοι ανέδειξαν και θα αναδεικνύουν ες αεί την Ελλάδα σε όλο τον κόσμο και που πρέπει κάποτε κι εμείς να γνωρίσουμε.

Η ΟΜΗΡΙΚΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΜΑΣ ΓΛΩΣΣΑ (Η διαχρονικότητα της ελληνικής)

Του Αντωνίου Α. Αντωνάκου Καθηγητού – Κλασσικού Φιλολόγου Ιστορικού – Συγγραφέως Σε ένα ποίημα – τραγούδι, το οποίο είχα γράψει προ τριακονταετίας, σχετικό με την συνέχεια των Ελλήνων, ο στίχος έλεγε «Όμηρο λέγαν τον παππού, Όμηρο λεν κι εμένα». Ο συμβολικός αυτός στίχος είχε σαφή αναφορά στην διαχρονικό¬τητα τής ελληνικής γλώσσας. Πράγματι η ελληνική γλώσσα παρουσιάζει μια μοναδική διαχρονικότητα. Λέξεις, εκφράσεις και ρηματικές σημασίες, πού τις συναν¬τούμε σήμερα ευρέως στην νεοελληνική γλώσσα, είναι ίδιες κι απαράλλαχτες από την εποχή του Ομήρου, του Ησιόδου, των μεγάλων τραγικών, του Μενάνδρου, του Πλουτάρχου, του Α-ριστοφάνους, του Επικτήτου, του Ανακρέοντος, βρίσκονται δε σήμερα σε ευρύτατη λαϊκή χρήση. Ή περίφημη ρήση του Α. Κοραή: «Όποιος χωρίς την γνώσιν τής Αρχαίας επιχειρεί να μελετήσει και ερμηνεύσει την νέαν, ή απατάται ή απατά», την οποία επανέλαβε και ο Γ. Χα¬τζιδάκις (και πού ισχύει προφανώς και αντιστρόφως), επιβεβαιώνει αυτό πού υποστηρίζει και ή σύγχρονη έρευνα: Ότι δη¬λαδή υπάρχει στενή σχέση της Αρχαίας με την νέα Ελληνική. «Το γλωσσολογικό "μοντέλο" της παρομοίωσης των ποικι¬λιών και των γλωσσικών περιόδων με οικογενειακό δέντρο, επι¬τρέπει να κάνουμε λόγο για μία ενιαία Ελληνική Γλώσσα, τόσο στο συγχρονικό, όσο και στο διαχρονικό επίπεδο», όπως έχει το-νίσει σε σχετικό άρθρο του ο καθηγητής Γλωσσολογίας κ. Χαραλαμπάκης. Η ενότητα της ελληνικής γλώσσης και ή διαχρονι¬κότητά της πιστοποιείται ανάμεσα στα άλλα και από το πλήθος αρχαϊσμών πού διασώζουν οι νεοελληνικές διάλεκτοι. Ή προφορική παράδοση είναι γεγονός ότι υπήρξε αν όχι ισχυρότερη, τουλάχιστον εξ ίσου ισχυρή με την γραπτή. Ποιος απλός Νεοέλληνας θα φανταζόταν ότι λέξεις όπως «γειτόνισ¬σα», «κατακέφαλα», «μάγουλα» έχουν ζωή δύο χιλιάδων τουλάχιστον χρόνων; Και αναφέρω στην συνέχεια τρία μόνο ενδεικτικά παρα¬δείγματα, πού δείχνουν την μεγάλη σημασία τής προφορικής παράδοσης και, μέσω αυτής, της διαχρονικότητας τής ελλη¬νικής γλώσσης: Πρώτο παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι ο κρητικός χρησιμοποιεί ακόμα την δωρική έκφραση «Μα το Ζα», ή την ομηρική λέξη «λύθρος» με την ίδια σημασία (δηλαδή «αίμα ανάμικτο με σκόνη και ιδρώτα», το αίμα της μάχης). Δεύτερο ότι ο Πόντιος χρησιμοποιεί την προφορά τού αρχαίου, -η- (ήτα) ως -ε- (εψιλον) [νύφε = νύφη] και, τρίτον, ότι ο Κύπριος τονίζει μέχρι σήμερα την προφορά των διπλών συμφώνων της Αρχαίας Ελληνικής. Ό διαπρεπής και εξαίρετος εκ Σκύρου ελληνιστής Κ. Φαλτάϊτς, στο έργο του «Η αρχαιότης τής λεγομένης νεοελλη¬νικής» [Αθήναι 1929], έχει γράψει τα εξής: «Η γλώσσα, αυθόρμητον αλλά και λογικόν τού ανθρώπου κατασκεύασμα, έχει φυσικούς νόμους και τεχνητούς, η άνακάλυψις και εξέτασις των οποίων δύ¬ναται να μας οδηγήση ασφαλώς και βεβαίως εις την εύρεσιν της αρχής και εξελίξεως της γλώσσης. Εκ των νόμων τούτων -ο κυριώτερος μάλιστα όλων- ο νόμος τής ονοματοποιΐας, μας οδηγεί χωρίς δυσκολίαν εις το να ανακαλύψωμεν ποίος εκ των δύο τύπων μιας και της αυτής λέξεως είναι ο αρχαιότερος. Ποίος επομένως είναι πρωτότυπος και ποίος παράγω¬γος ή μεταγενέστερος. Το αν εγράφησαν τα Ομηρικά έπη προ δυόμιση ή δύο χιλιάδων οκτακοσίων ετών, δεν σημαίνει ότι ή ομη¬ρική γλώσσα είναι αρχαιοτέρα τής γλώσσης την οποί¬αν ομιλούν σήμερα οι ποιμένες εις τα βουνά τής Πίν¬δου ή εις τον κάμπον της Θεσσαλίας οι γεωργοί. Σημαίνει απλώς ότι κείμενα της γραφομένης ελληνικής γλώσσης διετηρήθησαν από της εποχής αυτής, ενώ η ομιλούμενη, ως ανεπίσημος και χυδαία θεωρούμενη δεν εχρησιμοποιείτο από τους γράφοντας. Αλλά η ομιλουμένη αυτή διατηρουμένη μέχρι σήμερον, είναι απολύ¬τως λογικόν να δεχθώμεν ότι είναι αρχαιοτέρα τής λο¬γίας ή γραφομένης ή «αρχαίας» και διότι είναι άτεχνος και ανεξέλικτος, και διότι φθογγολογικώς φέρει τας λέ¬ξεις πλησιέστερον προς την ονοματοποιΐαν, και διότι, τέλος, η κοινή λογική και πλείστα ιστορικά γεγονότα την άποψιν αυτήν μας υποχρεούν να δεχθώμεν». Και λίγο παρακάτω συνεχίζει... «Θα έτυχε πολλάκις να ακούσετε ανθρώπους τού λαού, οι οποίοι θέλοντες να ομιλήσουν εις την καθαρεύουσαν λέγουν: "Φέρτε τα καπινά σας" ή "την σήμε¬ρον τα λεπιτά..." και άλλα παρόμοια... Τα ίδια δε κά¬νουν όλοι οι συγγραφείς και οι πλέον δόκιμοι και αρχαίοι. Ο Όμηρος μάλιστα το παρακάνει μιμούμενος τον τρόπον τών σημερινών ανθρώπων του λαού, οι οποίοι δια να σχηματίσουν κομψοτέραν την λέξιν λέ¬γουν καπινά, λεπιτά, πετυχείον, περιπιλέον και τα πα¬ρόμοια. Όντως εις τον Όμηρον και εις άλλους ποιητάς βλέπομεν τάς λέξεις: πυκινός αντί πυκνός, αλεγεινός αντί αλγεινός, κλεεινός αντί κλεινός, σκόροδον αντί σκόρδον κ.ο.κ. Ή τάσις, επομένως, του προσθέτειν φωνήεντα εις τας λέξεις είναι τάσις παναρχαία, παρατηρουμένη όχι μόνον εις τον πολύν λαόν, τόν μη νεωτερίζοντα, αλλά εις τους ποιητάς, τους πεζογράφους, τους ρήτορας και τα θέλοντα να μιμηθούν αυτούς άτομα. Εδώ, όπως εξηγείται, ομιλούμεν περί προσθήκης φωνήεντος εις λέξεις μη εχούσας το φωνήεν τούτο, ομιλούμεν δηλαδή περί νεωτεροποιήσεως μιας παλαιάς λέ¬ξεως δια της προσθήκης ενός ή περισσοτέρων φωνηέν¬των. Και εφ' όσον θεωρούμεν την προσθήκην φωνήεν-τος τεχνητόν ή νεώτερον φαινόμενον, πρέπει και πάλιν να συμπεράνωμεν ότι μεταξύ ενός τύπου λέξεως τής λε¬γομένης νεοελληνικής γλώσσης και του τύπου τής αυτής λέξεως τής λεγομένης αρχαίας, αρχαιότερος είναι ο τύπος τής δημοτικής, εφ’ όσον ο λόγιος τύπος θα είχε περισσότερα φωνήεντα». Από όλες αυτές τις αξιόλογες παρατηρήσεις κατανοούμε την μοναδική διαχρονικότητα τής Ελληνικής, όπου η λαϊκή νε¬οελληνική γλώσσα φαίνεται να ανήκει στις απαρχές της δημι¬ουργίας της γλώσσης μας. Αξίζει, επομένως, να μελετηθεί συστηματικώτερα η λαϊκή γλώσσα τής Αρχαίας Ελληνικής, η οποία έχει παραμεληθεί, ακριβώς επειδή την επεσκίασε η αίγλη τής επικής και της με¬ταγενέστερης λογοτεχνικής γλώσσης. Πολλές από τις βρισιές λ.χ. των Αρχαίων Ελλήνων επιβιώνουν ως σήμερα: Π.χ. «αιγύ¬πτιος» (Υπερείδης, «Κατά Αθηνογένους» 2.2 - σήμερα λέμε «ρε τον γύφτο»), «άνανδρος», «ανάξιος», «άτιμος», «αχάριστος», «άχρηστος», «γελοίος», [Δημοσθένης «Ολυνθιακός II» 19.7], «μαλακός» (Ισοκράτης «Φί¬λιππος» 124.4), «παμπόνηρος», «πόρνη», «ταλαίπωρος», «ουδέ καθαρός τας χείρας» (Λυσίας «Περί της Ευάνδρου δοκιμασίας» 8.4), «νεόπλουτος» (Δημοσθένης «Περί των προς Αλέξανδρον συνθηκών» 23.5). Ίσως εδώ έχουμε και νεώτερη επίδραση του γαλλικού nouveau riche, γερμ. neureih - νεοπλουτισμός στον Κουμανούδη, 1898, εφημ. Ακρόπολις). Ό Αριστοφάνης, επίσης, στις Νεφέλες (στίχ. 1382-1390) χρησιμοποιεί τις παιδικές λέξεις βρυν, μαμμάν, κακκάν, οι οποίες σώζονται ως σήμερα, και σημαίνουν: μπρού-μπρού= «κράζω ζητών ύδωρ, επί παιδιών», μάμ = κάνε μαμ, και κακά («το μωρό έκανε τα κακά του»). Συγκεκριμένα λέει: «...ει μέν γε βρυν είποις, εγώ γνούς αν πιείν επέσχον μαμμάν δ’ αν αιτήσαντος, ηκόν σοι φέρων αν άρτον κακκάν δ’ αν ουκ έφθης φράσας, καγώ λαβών θύραζε εξέφερον αν και προυσχόμην σε συ δε με νυν απάγχων, βοώντα και κεκραγόθ’ ότι χεζητιώην, ουκ έτλης έξω ’ξενεγκείν, ω μιαρέ, θύραζέ μ’, αλλά πνιγόμενος αυτού ’πόησα κακκάν». Αυτό σημαίνει «...κι όταν μού ’λεγες «μπού» καταλάβαινα πώς διψάς και σού ’δινα να πιεις νερό, κι όταν γύρευες «μαμ», πήγαινα και σού ’φερνα ψωμί, και δεν πρόφταινες να πεις «κακά» μου και σ’ έφερνα έξω από την πόρτα και σ’ έβαζα να τα κάνεις. Και συ τώρα, σφίγγοντάς μου το λαρύγγι, ενώ σου φώναζα κι έσκουζα πώς θα «λερωθώ» («χεζητιώην» = θα χεσθώ), δεν πήγες να με βγάλεις έξω, άθλιε, παρά μ’ έσφιξαν και εκεί, επί τόπου (= αυτού) τ’ αμόλησα («’πόησα κακκάν»= έκανα κακκά μου)». Η τελευταία αυτή λέξη, την οποία αποφεύγουν να κατα¬γράψουν πολλά νεοελληνικά λεξικά, σώζεται στον Πόντο με την απαρεμφατική της μορφή και με την ίδια φυσικά σημασία. Βεβαίως ή λέξη «κακά», που λένε τα μικρά παιδιά, με την σημασία πού έχει μέχρι σήμερα, παρουσιάζει απολύτως επι¬στημονική εξήγηση. Διότι επεξηγεί πώς ο οργανισμός, αφού δια της τροφής κρατήσει τα καλά, δηλαδή τα χρήσιμα γι’ αυτόν συστατικά, αποβάλ¬λει τα «κακά» και τα άχρηστα. Το ίδιο δείχνει και ή αρχαιό¬τατη λέξη «το σκώρ» [γενική: του σκατός (αντί σκαρτός), πλη¬θυντικός: τα σκατά], πού σημαίνει «περρίτωμα (κάτι το περιττόν), αποπάτημα, κόπρος», κατά το λεξικό Liddell – Scott, η οποία λέξη δεν σώζεται σήμερα στην ονομαστική, παρά μόνο εν συνθέσει στην λέξη «σκωραμίς», που είναι ιατρικός όρος και σημαίνει την «νοσοκομειακή πάπια». Αν αφήσουμε τις λέξεις και πάμε σε εκφράσεις θα διαπιστώσουμε εκπληκτικά πράγματα. Η φράση π.χ. «την βάψαμε», οι περισσότεροι νομίζουν ότι αποδίδει κάτι σχετικό με βάψιμο! Ξεχνούν όμως ότι στην ελληνικά υπάρχει και η λέξη «βάπτισμα», η οποία προέρχεται από το ρήμα βάπτω (= βυθίζω εις το νερό). Άρα η φράση «την βάψαμε», σημαίνει «βυθιζόμαστε» ή όπως λέει ο λαός «την κάτσαμε την βάρκα»! Και αυτή η φράση προέρχεται από τον "Ορέστη" του Ευριπίδη (στ. 705 - 707), και λέει «η ναυς έβαψεν», δηλαδή «το πλοίο βυθίσθηκε», όπως λέει σήμερα ο λαός μας! Εκτός όμως από αυτήν την φράση, υπάρχουν πολλές εκατοντάδες ακόμη διαχρονικές. Ίδιες κι απαράλλακτες από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα! Ας δούμε κάποιες από αυτές: Λες τρίχες (Τριχολογείν και τρίχας αναλέγεσθαι.) Δεν με μέλει (Ουδέν μοι μέλει). Τον αράπη κι αν τον πλένεις... [Αιθίοπα σμήχεις (Πλούταρχος)]. Πάρ’ το αυγό και κούρευτο [Ωόν τίλλεις (Πλούταρχος)]. Μπλέξαμε τα μπούτια μας [Πλέξαντες μηροίσι πέρι μηρούς (Ανακρέων Fragmenta. Fr.94)] Και κάτι πολύ ... επίκαιρο: Η διαχρονική από την αρχαιότητα φράση «αεί τα πέρυσι βελτίω», που σημαίνει «κάθε πέρυσι και ... καλύτερα»! Αυτή λοιπόν την διαχρονική, την μία και μοναδική ελληνική γλώσσα, έχουν προσπαθήσει να την αλλοιώσουν, να την διαστρεβλώσουν, να την παραποιήσουν. Άλλαξαν με νόμους την ιστορική γραμματική, υποστήριξαν με «υμετέρους» καθηγητές την αλλαγή τής ιστορικής ορθογραφίας, κατήργησαν την γ΄ κλίση των ονομάτων, μία κλίση που περιλαμβάνει εδώ και 3000 τουλάχιστον χρόνια, το 70% περίπου των ελληνικών ονομάτων. Την χώρισαν σε αρχαία και νέα ελληνική! Κι ενώ ο υπεραιωνόβιος Κριαράς δεν βαρέθηκε δηλώνει συνεχώς και ανερυθριάστως ότι «η αρχαία είναι άλλη γλώσσα, δεν είναι μία γλώσσα με την ελληνική» ο νομπελίστας μας Οδυσσέας Ελύτης δήλωνε: «Εγώ δεν ξέρω να υπάρχει παρά μία γλώσσα. Η Ενιαία Ελληνική Γλώσσα... Το να λέει ο Έλληνας ποιητής, ακόμα και σήμερα, "ο ουρανός", "η θάλασσα", "ο ήλιος", "η σελήνη", "ο άνεμος", όπως το έλεγαν η Σαπφώ και ο Αρχίλοχος, δεν είναι μικρό πράγμα. Είναι πολύ σπουδαίο. Επικοινωνούμε κάθε στιγμή μιλώντας με τις ρίζες που βρίσκονται εκεί. Στα Αρχαία». Ο Μανώλης Τριανταφυλλίδης επίσης, τόνισε ότι «Η νέα μας γλώσσα είναι η ίδια η αρχαία, αδιάκοπα μιλημένη από το Ελληνικό Έθνος για χιλιάδες χρόνια, από χείλη σε χείλη και από πατέρα σε παιδί...» Στο ίδιο μήκος κύματος ο Ελευθέριος Βενιζέλος δήλωνε... «Ακραδάντως πιστεύω ότι η γλώσσα τού Ελληνικού λαού και η καθαρά και η δημοτική είναι μία γλώσσα ελληνική, αυτή αύτη η αρχαία εν τη εξελίξει την οποίαν υπέστη». Ο Νίκος Εγγονόπουλος ακολουθούσε με την ίδια σκέψη: «Πιστεύω ότι η Ελληνική γλώσσα είναι μία. Η αρχαία, η νεωτέρα, οι ντοπιολαλιές είναι γλώσσα μία». Και τελειώνω με μία από τις πολλές δηλώσεις τού Γιώργου Σεφέρη πάνω σ΄ αυτό το θέμα, την οποία άντλησα από το πνευματικό φρέαρ τών «Δοκιμών» του (Τόμος 1, σελ. 177, εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 1974 ): «Από την εποχή που μίλησε ο Όμηρος ως τα σήμερα, μιλούμε, ανασαίνουμε και τραγουδούμε με την ίδια γλώσσα». Βεβαίως δεν είναι τυχαίο ότι σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα οι Έλληνες δεν ξέρουν ποιος είναι ο Ελύτης και ο Σεφέρης σε ποσοστό άνω του 50%. Δυστυχώς!

Η ΝΕΟΤΑΞΙΚΗ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ (... μετά οίας ανεπιστημοσύνης και μαλακίας γενήσοιτο – Θουκ. Ε,7,2)

Του Αντωνίου Α. Αντωνάκου Καθηγητού – Κλασσικού Φιλολόγου Ιστορικού – Συγγραφέως Είναι γνωστόν ότι οι επιστήμες υπάρχουν για να εξυπηρετούν τους ανθρώπους και την γνώση. Η λέξη "επιστήμη" προέρχεται εκ του ρήματος "επίσταμαι", που σημαίνει "γνωρίζω καλά". Άρα "επιστήμων" είναι "αυτός που γνωρίζει καλά την επιστήμη του". Προανέφερα τον ορισμό, διότι θέλω να αντιπαραβάλω την "επιστημοσύνη" της κ. Ρεπούση, η οποία τον τελευταίο καιρό κτυπά δίκην μυδραλιοβόλου το ελληνικό οικοδόμημα και την ελληνική αξιακή ιστορία. Να ξεκαθαρίσω ότι η επιστημοσύνη στις ημέρες μας δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με τα πτυχία και τις περγαμηνές. Τα τελευταία δίδονται με πάρα πολλούς τρόπους, με στόχο την εξυπηρέτηση του συστήματος, το οποίο έχει ανάγκη από κατασκευασμένους "ειδικούς", που θα καλύψουν με τον "επιστημονικό τους μανδύα" τις θέσεις του. Ηττοπαθείς, ψοφοδεείς και εθνομηδενιστικές τάσεις είδαμε πολλές φορές στον 20ό αιώνα! Ειδικά όσον αφορά τους πολιτικούς ταγούς, διαπιστώσαμε πολλές φορές έναν ανεπίτρεπτο ραγιαδισμό, ο οποίος εξιλεώθηκε μέσα από την αντρίκια ελληνική στάση κάποιων προσωπικοτήτων. Ο Ναύαρχος Κουντουριώτης, για παράδειγμα, είχε λάβει εντολή από την τότε ηγεσία να μη προκαλέσει τους τούρκους για να μη θέσει τον "Αβέρωφ" σε κίνδυνο. Τους αγνόησε και είπε «Με την βοήθειαν του Θεού, τας ευχάς του Βασιλέως μας και εν ονόματι του Δικαίου, πλέω μεθ’ ορμής ακαθέκτου και με την πεποίθησιν της νίκης κατά του εχθρού του Γένους». Αλλά και αργότερα, το 1954, όπως προκύπτει από έγγραφο, που έχω στα χέρια μου, του Επιθεωρητού Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως Βεροίας Παν. Γκίκα, «κατόπιν της υπ. Αριθμ. 980 Ε.Π./10-3-54 διαταγής του κ. Γεν. Επιθεωρητού παραγγέλλομεν όπως κατά τον εορτασμόν της 25ης Μαρτίου αποφευχθή παν ό,τι αμέσως ή εμμέσως θα ηδύνατο να θίξη την ευαισθησίαν του Τουρκικού Έθνους προς το οποίον μας συνδέει νυν ειλικρινής φιλία... Επ’ουδενί λόγω επιτρέπεται η υπόθαλψις μίσους κατά του τουρκικού λαού, όστις σήμερον προασπίζει τα πολιτιστικά ιδεώδη υπέρ των οποίων ο Ελληνικός Λαός αγωνίζεται.... Επίσης δέον να αποφεύγεται πάσα πρόκλησις και κατά του ετέρου συμμάχου του τριμερούς συμφώνου της Γιουγκοσλαυΐας». Υπήρχαν λοιπόν και κατά το παρελθόν ραγιαδιστικά σύνδρομα, τα οποία εβαπτίζοντο "άψογες στάσεις". Αυτό, όμως, που συμβαίνει στις ημέρες μας είναι τρομερό. Αναθεωρητές ιστορικοί, εθνομηδενιστές και αμφισβητίες των πάντων, βομβαρδίζουν με ανιστόρητες νεοταξικές θεωρίες το μυαλό των απαιδεύτων πλέον Ελλήνων, οι οποίοι μη έχοντας γνώσεις και διαβρωμένοι από το λάϊφ στάϋλ και τον Σουλεϊμάν αναρωτώνται, μήπως... Γνωρίζουμε ότι οι πτυχιούχοι των πανεπιστημιακών Σχολών κατά την ορκωμοσία τους, «ομνύουν όρκον πρό του Πρυτάνεως και του Κοσμήτορος της Σχολής ότι κατ’ Επιστήμην βιώσονται ασκούντες ταύτην δίκην θρησκείας εν πνεύματι και αληθεία». Και ένας ιατρός π.χ. αν δεν εφαρμόσει τον όρκο τού Ιπποκράτους και προβεί σε ιατρικό σφάλμα, καταδικάζεται και του αφαιρείται η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Το ίδιο παθαίνει ένας πολιτικός μηχανικός. Αν το οικοδόμημα που θα κτίσει έχει ευτελή υλικά και εφαρμογές εκτός αρχιτεκτονικού σχεδίου και γκρεμισθεί, ο ίδιος καταδικάζεται και, εκτός από την επιβολή ποινικής τιμωρίας, του αφαιρείται και η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Δεν θα έπρεπε λοιπόν να υπάρξει αντίστοιχη ποινή και σε αυτούς, που ασελγούν επί της ιστορίας και τραυματίζουν θανάσιμα το ιστορικό σώμα τής Ελλάδος ή έχουν προκαλέσει δολιοφθορά στο οικοδόμημά της αποκόπτοντας τους πυλώνες της; Δεν θα έπρεπε να αφαιρεθεί η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος της "ιστορικού" από ένα άτομο που δεν "βιοί κατ’ επιστήμην"; Ποιός είναι αυτός που κρίνει την επιστημονικότητα των απόψεων; Μα τα αντικειμενικά στοιχεία. Το αρχειακό υλικό. Τα ιστορικά ντοκουμέντα και έγγραφα. Η ίδια η μνήμη! Πώς λοιπόν βγαίνει η εν λόγω ιστορικός και ισχυρίζεται ότι δεν έγινε γενοκτονία στον Πόντο; Πού στηρίζεται; Δεν έχει διαπιστώσει το ξεκλήρισμα των Ελλήνων του Πόντου; Ο συνάδελφός της καθηγητής τού Πανεπιστημίου της Μακεδονίας Κώστας Φωτιάδης έχει συγγράψει 14 τόμους με τα ντοκουμέντα της Γενοκτονίας των Ελλήνων τού Πόντου! Δεν τα είδε; Δεν τα έλαβε υπ’ όψιν; Κι αν δεν τα πιστεύει, γιατί δεν τα αντέκρουσε επιστημονικώς; Πώς ομιλεί για "συνωστισμό" στην παραλία της Σμύρνης, αγνοώντας τουλάχιστον τις αναφορές του Αμερικανού Προξένου Τζωρτζ Χόρτον και το βιβλίο του "The blame of Asia" (Η μάστιγα της Ασίας, ελληνική έκδοση ΕΣΤΙΑΣ). Πώς αποκαλεί "μύθο" τον χορό τού Ζαλόγγου, όταν υπάρχει ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός, ο οποίος στο ποίημά του «Εις τον θάνατον τού Λόρδου Μπάϋρον» αφιερώνει πέντε τετράστιχα στο πολύστιχο αυτό έργο: «Τες εμάζωξε εις το μέρος / του Τσαλόγγου το ακρινό / της Ελευθεριάς ο έρως / και τες έμπνευσε χορό ... Τέτοιο πήδημα δεν το είδαν / ούτε γάμοι ούτε χαρές / κι άλλες μέσα τους επήδααν / αθωότερες ζωές». Οι αθωότερες ζωές ήσαν τα παιδιά που κυοφορούσαν οι γυναίκες του Ζαλόγγου! Όχι λοιπόν, δεν υπάρχει επιστημοσύνη στις απόψεις της κ. Ρεπούση! Υπάρχει μόνο εξυπηρέτηση αλλοτρίων συμφερόντων και νεοταξικών αντιλήψεων με στόχο μόνο την αποδόμηση τού Ελληνισμού. Και αναρωτιέμαι μήπως η βουλή, η οποία χωρίς πολλή σκέψη ψήφισε την ποινικοποίηση της αρνήσεως του ολοκαυτώματος, θα έπρεπε να ποινικοποιήσει με το ίδιο σκεπτικό και την άρνηση "εθνικών" (δηλαδή "αληθών" κατά τον Σολωμό) ιστορικών θέσεων! Η κ. Ρεπούση απέτυχε στο θέμα του συνωστισμού. Θα αποτύχει και στο θέμα τής αμφισβήτησης της Γενοκτονίας των Ποντίων. Και ξέρετε γιατί; Διότι σε κάθε ελληνικό σπίτι υπάρχει είτε εξ αίματος είτε εξ αγχιστείας τουλάχιστον ένα άτομο, που μεταφέρει την πραγματική ιστορία του Ελληνισμού. Για τους νεοταξίτες αναθεωρητές αλλά και εθνομηδενιστές ιστορικούς, όμως, η αποστολή δεν έχει τελειώσει. Εκκρεμούν τα Σκόπια, που πρέπει να τα παρουσιάσουν σαν "Μακεδονία", διαστρεβλώνοντας τις πηγές και αποσιωπώντας τα αρχαία ελληνικά κείμενα. Υπάρχει και η Αλβανία, που διεκδικεί την ελληνική Ήπειρο. Υπάρχει η Βουλγαρία, που θέλει την Καβάλα. Υπάρχει η Θράκη, που θέλουν να αποκοπεί από τον ελληνικό ιστό. Έχουν πολλή δουλειά, λοιπόν, όλοι αυτοί. Μεγαλώνει όμως και η ευθύνη η δική μας να ενημερώσουμε τον κόσμο και να αντισταθούμε! Να απομονώσουμε τους αναθεωρητές και τα φερέφωνά τους. Να αποκτήσουμε ιστορικό υπόβαθρο. Κι αυτό σίγουρα δεν μπορούμε να το αποκτήσουμε βλέποντας Σουλεϊμάν. Αν δεν το καταφέρουμε η νέα Άλωση είναι κοντά. Κι αυτή την φορά η ευθύνη όλων μας θα είναι πολλαπλή!

Η ΑΤΟΜΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Κινητήρια δύναμη της οικονομίας των αρχαίων Αθηναίων και τροχοπέδη τής σημερινής

Του Αντωνίου Α. Αντωνάκου Καθηγητού – Κλασσικού Φιλολόγου Ιστορικού – Συγγραφέως Κινητήρια δύναμη της οι¬κονομίας των Αθηναίων της αρχαιότητος και βάση της Δημοκρατίας ήταν ο θεμελιώδης θεσμός τής ατομικής ιδιοκτησίας. Πριν ακόμη από την βασιλεία του Θησέως, οι Αθηναίοι κατοικούσαν σε πολίχνες, δι¬οικούντο από κοινή συνέλευση αρχόντων και λαού και εξασφά¬λιζαν την διαβίωσή τους από τις μικρές αγροτικές ιδιοκτησίες. Ο Θησεύς, έκανε τον «συνοικισμό», ονόμασε την πόλη «αι Αθήναι» παρείχε «ισοτι¬μία» στους πολίτες και επέβαλλε σε όλους φορολογικές υποχρεώ¬σεις αναλόγως της ιδιοκτησίας και των οικονομικών τους δυνατοτήτων. Και σήμερα το σύνταγμά μας (άρθρο 4 παρ. 5) προβλέπει την συνεισφορά τού πολίτου αναλόγως της δυνάμεώς του, μόνο που αυτό δεν τηρείται, λόγω ελλείψεως δημοκρατίας. Και όταν αυτή ελλείπει, πληρώνει πάντα ο μέσος και ο φτωχός πολίτης και γελούν οι φοροφυγάδες πλούσιοι. Ο Σόλων ακολούθως έδωσε πληρέστερη θεσμική εγκυρότητα στο δικαίωμα ιδιοκτησίας, διότι «κατέστησε την περι¬ουσία κτήμα εκείνου που την έχει». Όλα δείχνουν ότι οι Αθηναίοι καθιέρωσαν την ατομική ιδιοκτησία ως κεκτημένο δικαίωμα του «οπλίτη» που του παρείχε δικαιώματα πολίτη και του εξασφάλιζε την ελευθερία συναλλαγών και διάθεσης της ιδιοκτησίας του. Μεταξύ των Αθηναίων υπήρχε τέτοιος σεβασμός στο δίκαιο της ατομικής ιδιοκτησίας που ούτε ο Σόλων δεν επιδίωξε να το παρακάμψει, παρά την επιθυμία και την πίεση των πτωχών για αναδιανομή της γεωργικής γης. Επίσης, οι δικαστές στον όρκο τους έλεγαν ότι «δεν θα επιτρέψουν την παραγραφή ιδιωτικών χρεών ούτε τον αναδασμό γης και οικιών που ανήκουν σε Αθηναίους πολίτες» (Δημοσθένους «κατά Τιμοκράτους, 149»). Η πρώτη κατοικία λοιπόν επροστατεύετο. Ακόμη και αν εξέπιπτε κάποιος του αξίωματος του πολίτου («ατιμία») και εξοστρακίζετο, η περιουσία τού τιμωρουμένου, πέραν του προστίμου που του επιβαλόταν δικαστικώς, δεν εξεποιείτο (Πλουτάρχου, Αριστείδης, 7). Η δή¬μευση της περιουσίας γινόταν κατόπιν δικαστικής αποφάσεως μόνο σε σημαντικά αδικήματα, όπως η προδοσία, η κατάχρηση δημοσίου χρήματος, η δωροδοκία, κ.ά. Με άλλα λόγια, οι Αθηναίοι δεν προέβαιναν σε αυθαίρετη καταπάτηση της ατομικής ιδιο¬κτησίας, παρά μόνο κατόπιν δικαστικών αποφάσεων. Το αίσθημα της ατομικής ιδιοκτησίας ήταν τόσο ισχυρό, ώστε, όπως ομολογεί ο Θου¬κυδίδης (Ι, 77), η αδικία κατά της ιδιοκτησίας να θεωρείται ως η ισχυρότερη και πιο δικαιολογημένη αιτία οργής και άσκησης βίας («βιάζεσθαι γαρ οις αν εξή, δικάζεσθαι ουδέν προσδέονται»). Στον λόγο του Δημοσθένη «κατ’ Αριστοκράτους (60)» αναφέρεται ότι είχε θεσπισθεί νόμος, ο οποίος προστάτευε την ατομική ιδιοκτησία. Στα πλαίσια του ιδιοκτησιακού τους δικαιώματος, τα άτομα είχαν την δυνατότητα να στραφούν και κατά του δημοσίου, εάν αυτό επρόκειτο να δημεύσει περιουσία που την διεκ¬δικούσαν λόγω υποθήκης, χρέους κ.λπ. (Λυσίου, περί δημοσίων αδικημάτων). Αντιλαμβανόμεθα επομένως ότι η πρωτοπορία των Αθηναίων στην αντιμετώπιση της ατομικής ιδιοκτησίας ήταν θεμελιώδης, και την περιφρουρούσαν, διότι, όπως απεδείχθη στις ημέρες μας, οι χώρες που εξασφαλίζουν πλήρως τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτόν τον θεσμό επι¬τυγχάνουν μεγαλύτερη ανάπτυξη από τις άλλες. Αντιλαμβανόμεθα επίσης ότι η σημερινή υπερφορολόγηση τής κατοικίας οδηγεί μόνο στην ύφεση. Άρα οι σκοποί κυβερνώντων και δανειστών είναι προφανείς. Η οικονομική υποδούλωση τής Ελλάδος. Οι Αθηναίοι, αν και βάσισαν την αρχή τής ατομικής ιδιοκτησίας στην ηθική και το δίκαιο, την συνδύασαν με παράγοντες πα¬ρακινήσεως δημιουργίας της. Είχαν συνειδητοποιήσει και αποδεχθεί τις θετικές επιδράσεις της ατομικής ιδιοκτησίας (με εξαίρεση τον Πλάτωνα), διότι ο ιδιοκτήτης δείχνει μεγαλύτερη αρέσκεια και προτίμηση για τα δικά του αγαθά και λιγότερη για των άλλων (Πανηγυρικός, 76), εφ’ όσον απο¬λαμβάνει μεγαλύτερη ευχαρίστηση από την ιδιοκτησία του, αφού είναι ελεύθερος να την διαθέσει αναλόγως των προτιμήσεών του. Και δεν είναι μόνο αυτό. Ο ιδιοκτήτης ικανοποιείται με τα επιτεύγματα που επιτυγχάνει με την ιδιοκτησία του, αφού, όπως σχολίασε ο Αριστοτέλης (Ηθικά Νικομάχεια, 1168a, 25-30), «ο καθένας αγαπά περισσότερο ό,τι απέκτησε με τον κόπο του, για παράδειγμα τα χρήματα που κέρδισε ο ίδιος είναι προ¬σφιλέστερα από αυτά που κληρονόμησε». Οι επιδράσεις, λοιπόν, της ατομικής ιδιοκτησίας αυξάνουν την υπευθυνότητα και την παρα¬γωγική προσπάθεια των ατόμων και ως εκ τούτου αυξάνεται η συ¬νολική παραγωγή. Δικαιολογημένα λοιπόν ο Λυσίας παρατήρησε ότι οι δημευμένες περιουσίες από την πόλη χάνουν την αποδοτικό¬τητα και την αξία τους, γι’ αυτό είναι καλύτερα να παραμένουν στα χέρια τών ιδιοκτητών για να μπορούν αυτοί να συμμετάσχουν στις κοινές δαπάνες με μεγαλύτερη συνεισφορά. Σήμερα, με την εφαρμογή τού «δόγματος τού Σόκ», ξένα κέντρα τοκογλύφων αρπάζουν, μέσω των τραπεζών που ελέγχουν, την περιουσία των Ελλήνων, την οποία οι ίδιοι με κόπο, εργασία, και δανεισμό δημιούργησαν για τα παιδιά τους. Παίρνουν ακόμη, μέσω των χαρατσιών, και την περιουσία, που πιθανόν εκείνοι να κληρονόμησαν από τον κόπο και τον αγώνα των γονιών τους στην ιδιαίτερη πατρίδα τους και αλλαχού. Βλέπετε ο Έλληνας από την αρχαιότητα φρόντιζε να εξασφαλίζει τα παιδιά του. Ο βάρβαρος ευρωπαίος θέλει να αρπάζει τα έτοιμα. Πλέον αυτών, όπως παρατήρησε ο Αριστοτέλης εξετάζοντας την αθηναϊκή οικονομία, η ατομική ιδιοκτησία οδηγεί σε ομόνοια. Αντίθετα, η κοινοκτημο¬σύνη, που εξισώνει τις ανταμοιβές, αγνοώντας την θεμελιώδη διαφορά τής πα-ραγωγικότητος των ατόμων, προκαλεί προστριβές και αντιπαλότητες, εφ’ όσον άλλος είναι ο βαθμός προσπάθειας ερ¬γασίας και άλλη η ανταμοιβή του ατόμου. Ένα ακόμη αποτέλεσμα της καθιέ¬ρωσης της ατομικής ιδιοκτησίας ήταν ότι διευρύνθηκε η μεσαία οικονομική τάξη, κάτι που ενίσχυσε σημαντικά την καθιέρωση και ανάπτυξη της δημοκρατίας, όπως και σήμερα διαπιστώνεται ότι συμβαίνει σε πολλές χώρες. Όπως το αποδίδει ο Αριστοτέλης (Πολιτικά, 1295b, 30-40), «η πολιτική κοινωνία που αποτελείται από μεσαία άτομα είναι η αρίστη, και αυτές οι πόλεις που κυβερ¬νούνται καλά είναι εκείνες όπου η μεσαία τάξη είναι η πλέον πολυά¬ριθμη». Γι’ αυτό σήμερα η τρόϊκα και τα εδώ πολιτικά φερέφωνά της, παχύδερμα και μη, διαλύουν την μεσαία τάξη! Αλλά ο Σταγειρίτης δεν ήταν ο μόνος. Μια ματιά στις «Ικέτιδες» του Ευριπίδη (στ. 238-245) μας πληροφορεί ότι «τρεις είναι οι μερίδες των πολιτών. Η μία είναι οι πλούσιοι. Απ’ αυτούς δεν βγαίνει κανένα καλό και παντοτινός τους πόθος είναι τα πιο πολλά χρήματα. Όσοι είναι πτωχοί και τους λείπει το καθημερινό, να τους τρέμεις. Τους παρασύρει ο φθόνος και, καθώς τους πλανεύουν τα λόγια μοχθηρών δημαγωγών, πικρές σαϊτιές ρίχνουν στους πλούσιους. Η μεσαία από τις τρεις μερίδες συγκρατεί τα κράτη, διότι αυτή φυλάει την τάξη που θα καθορισθεί» (τριών δε μοιρών η ’ν μέσωι σώιζει πόλεις, κόσμον φυλάσσουσ’ όντιν’ αν τάξηι πόλις). Είναι φανερό από τα παραπάνω ότι ο συνδυασμός τού κινήτρου τής ιδιοκτησίας με την ελεύθερη οικονομική δράση ως μηχανισμός αύξησης της παραγωγικότητας και ενδυνάμωσης της δημοκρατίας, είναι σημαντικώτατος παράγοντας τής οικονομίας και είχε καθιερωθεί από τους Αθηναίους, πολύ πριν διατυπωθεί από τον Adam Smith και επιβεβαιωθεί σήμερα και εμπειρικά. Όπως επίσης είναι φανερό ότι η σημερινή υπερφορολόγηση της ιδιοκτησίας και την δημοκρατία μειώνει και αποβλέπει στην οικονομική εξαθλίωση και υποδούλωση των Ελλήνων πολιτών...

Η ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΗΡΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Του Αντωνίου Α. Αντωνάκου Καθηγητού – Κλασσικού Φιλολόγου Ιστορικού – Συγγραφέως Ας ξεκαθαρίσουμε, αγαπητοί φίλοι, κάποια πράγματα, αν και θα έπρεπε να τα θεωρήσουμε εκ των προτέρων ως αυτονόητα. "Δήμος" είναι ο λαός. "Κοινοβουλευτικός Δήμος", όμως είναι ένας λαός, ο οποίος εκχωρεί διά της ψήφου του το δικαίωμα τού "διοικείν" και "αποφασίζειν" σε κάποιους άλλους, κατά κανόνα ανικάνους. Σε ολιγάρχες ή σε "ονόματα"! Πράγματι, οι κοινοβουλευτικοί ανήκουν 1) Σε ολιγάρχες, δηλαδή σε απογόνους πέντε δέκα πολιτικών τζακιών (τις περισσότερες φορές χωρίς πολιτική καμινάδα) και σε άλλους τόσους τραπεζιτών ή εφοπλιστών. 2) Σε τραγουδιστές, ποδοσφαιριστές, καλαθοσφαιριστές, σε θεράποντες της υποκριτικής, "πανεπιστημιακούς" της συμβατικής ιστορίας, συνδικαλιστές δημαγωγούς. Η δεύτερη κατηγορία κατά κανόνα (με τις ελάχιστες εξαιρέσεις που τον επιβεβαιώνουν) ανήκει σε μία ομάδα δευτεροκλασάτων ηγετίσκων, η οποία έχει "κομματική υποχρέωση" να ψηφίζει τις αποφάσεις τής πρώτης πολιτικής κατηγορίας, η οποία με την σειρά της λαμβάνει εντολές κατ’ ευθείαν από τους κοσμοεξουσιαστές. Τω όντι, οι μοιραίοι αυτοί κοινοβουλευτικοί άνθρωποι, με διάφορες σοφιστικές μεθόδους, εξαπατούν τον λαό, στην προσπάθεια τους να υφαρπάξουν την ψήφο του, αδιαφορώντας αν με την μέθοδο αυτή της ευτέλειας και της ποταπότητας, υπονομεύουν το μέλλον τών επομένων γενεών ωθώντας τες στην καταστροφή, την υποδούλωση και τον εξανδραποδισμό. Τι κι αν ο μεγάλος φιλόσοφος Καντ, γράφει, για το ανεπίτρεπτο των γενεών να κληροδοτούν στις επερχόμενες γενεές, βάρη και δεσμεύσεις, που δεν τους ανήκουν και δεν τους πρέπουν. Τι κι αν ο ιδρυτής τού Κριτικού Ιδεαλισμού είχε πει ότι "μια γενιά δεν επιτρέπεται να κληροδοτήσει στις επόμενες περισσότερες αμετάκλητες δεσμεύσεις απ’ όσες βρήκε" (Manfred G. Schmidt "Θεωρίες τής Δημοκρατίας, σελ. 321, εκδ. Σαββάλας"). Οι κοινοβουλευτικοί τα αγνοούν και πράττουν τα αντίθετα με μια άνεση, στηριγμένη στην ακλόνητη πεποίθηση ότι ουδέποτε θα τους ζητηθεί ευθύνη, ουδέποτε θα κληθούν να λογοδοτήσουν. Και το χειρότερο: με σοφιστικά τεχνάσματα δημιουργούν προς πάσα κατεύθυνση την απαράδεκτη, επιλήψιμη και καταστροφική βεβαιότητα ότι οι πολίτες, από την στιγμή που τους ψήφισαν, τους εξουσιοδότησαν εν λευκώ να πράξουν ό,τι επιθυμούν, ακόμη και να δράσουν υπονομευτικά εναντίον του μέλλοντος των παι-διών τους (!), αθωώνοντας με εκπληκτική ευκολία τους εαυτούς τους με το πονηρό αλλά αμάχητο επιχείρημα ότι έκαναν - όπως όλοι οι άνθρωποι - κάποιο λάθος. «Λάθος» που δύνανται στρεψοδικώντας να το διαπράξουν αμέτρητες φορές, φορώντας του κάθε φορά και διαφορετικό μανδύα... Ο Θέμος Γκουλιώνης, στο έργο του "Δημοκρατία, αυτή η άγνωστη", για το οποίο κάναμε λόγο στο προηγούμενο άρθρο μας, γράφει ότι «η εποχή μας βιώνει τον κοινοβουλευτισμό ως νόσο που πα¬σχίζει να κτίσει - όπως και ο άρρωστος οργανισμός - την προστατευτική του "φυσιολογία". Κραυγάζει προσπαθώντας να πείσει ότι δεν είναι ολιγαρχία αλλά και ότι είναι (άκουσον άκουσον) δημοκρατία, όπως ο ανή¬θικος προσπαθεί να πείσει τους άλλους αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του ότι είναι ηθικός. Και βρίσκει απίθανα τερτίπια για να δικαιολογήσει πράξεις πονηρές ως πράξεις εξαναγκαστικές που σκοπούσαν στην άμυνα του, από αντίστοιχες δράσεις των αντι¬πάλων του. Η εμπλοκή όμως των διεκδικητών τής εξουσίας σε συνεχή παιχνίδια με κυρίαρχο χαρακτηριστικό την υποκρισία, δεν επι¬δέχεται ωραιοποιήσεις ή παιδαριώδεις εκλογικεύσεις, και η φράση του ελληνοσπουδασμένου Μ. Βασιλείου, "εν αμίλαις πονηραίς αθλιότερος ο νικήσας", αποκαθιστά την τάξη βάζο¬ντας με απίστευτη άνεση τα πράγματα στην θέση τους. Αυτή όμως η "μεγαλοφυής" σύλληψη της ιδέας τού κοινο¬βουλευτισμού, φρόντισε να κατασκευάσει ένα σύστημα το οποίο κάπως να μοιάζει επιφανειακά με την δημοκρατία, απο¬κτώντας δι’ αυτού του τρόπου την έξωθεν καλή μαρτυρία. Σε δεύτερο χρόνο παγίδευσε με μαεστρία τα μυαλά των ανθρώ¬πων, ώστε, ενώ βιώνουν ακραίας μορφής ολιγαρχία, η οποία εκ¬φράζεται μέσα από απροκάλυπτη οικογενειοκρατία, αναξιο¬κρατία, και φασίζοντα νεποτισμό, να διατηρούν την πεποίθηση ότι ζουν σε καθεστώς δημοκρατίας. Βλέπουν τους ηγέτες τους να ψηφίζουν νόμους που τους προστατεύουν από τους νόμους, οι οποίοι ισχύουν για όλους τους άλλους πολίτες και παρακολουθούν αυτό το απαίσιο γεγονός ως μία από τις εκδηλώσεις της ... δημοκρατίας. Ακόμη και γι’ αυτή τους την αποκοτιά, οι κοινοβουλευτικοί έχουν επί πλέον κτίσει πανίσχυρα τείχη ψυχολογικής προστασίας, που δικαιολογούν τα πάντα παρουσιάζο¬ντας τους από θύτες σαν θύματα. Και η θλιβερή διαπίστωση είναι ότι κατ’ επανάληψιν και δια μακρότατο χρονικό διάστημα, πεί¬θουν τους πάντες ότι έτσι πρέπει να λειτουργεί η δημοκρατία!» Ένα ακόμη καταπληκτικό "αστείο", για το οποίο πολλοί ιστορικοί στο μέλλον θα κάνουν διδακτορικές διατριβές, σχετίζεται με τους φερόμενους (του συστήματος) ως "καταλληλότερους". Πράγματι, οι στημένες δημοσκοπήσεις βγάζουν τους πλέον ακατάλληλους ως καταλληλότερους, θεωρώντας τον λαό βλάκα και ηλίθιο (όχι ότι ένα μέρος δεν φέρεται τοιουτοτρόπως). Και μόλις ο λαός αποφασίσει διαφορετικά, ο καταλληλότερος γίνεται ακατάλληλος και ο μέχρι χθες ακατάλληλος γίνεται καταλληλότερος. Αλλά και η "προοδευτικότητα" μετατρέπεται σε πουριτανισμό ανάλογα με τις περιπτώσεις. Π.χ. στην Ιταλία, μόλις ο Μπερλουσκόνι μίλησε για επιστροφή στο εθνικό νόμισμα, το σύστημα έπεσε πάνω του, εστιάζοντας όχι στην οικονομική πολιτική αλλά στο ότι διοργάνωνε πάρτυ κάνοντας τον επιβήτορα. Όταν όμως, κάποτε, ο μακαρίτης Ανδρέας έκανε παρόμοια, εκεί όλοι σιωπούσαν. Ο Ανδρέας, λέγανε, ασκούσε μαγνητισμό στον λαό (γι’ αυτό ίσως τον κατάντησε έτσι)! Όμως τον ορισμό της γοητείας τον έδωσε ο Γουσταύος Λε Μπόν στο έργο του «Η ψυχολογία των όχλων, σελ. 109» και είναι «ο μαγνητισμός που ασκεί ένα άτομο στο πνεύμα μας». Πράγματι, στην ολιγαρχία (η οποία εκφράζεται σήμερα δια του κοινοβουλευτισμού), και στην τυραννία, η γοητεία την οποία ασκούν οι εξουσιαστές, αποτελεί βασικό στοιχείο υπάρξεως αυτών τών καθεστώ¬των. Αντιθέτως στην Δημοκρατία εξοστράκιζαν αμέσως, όποιον ασκούσε έστω και υπολανθάνον γόητρο προς τους συμπολίτες του, διότι αντιλαμβάνονταν τον θανάσιμο κίνδυνο που διέτρεχε αυτό το μοναδικό σύστημα απρόσωπου διακυβερνήσεως της ανθρωπίνης κοινότητος από την ύπαρξη «γόητος». Η θεωρητική λοιπόν ανάλυση μιας σημερινής χειροπιαστής πραγματικότητος αποβλέπει στην συνειδητοποίηση τής απουσίας (θελημένης ή αθέλητης) του λαού. Όλα αυτά τα αναφέραμε για να δείξουμε ότι ο κοινοβουλευτισμός είναι μία νόσος, που μόνη της φρόντισε να αποκαλυφθεί, να εκδηλωθεί και να βλαστήσει. Εμείς, όμως, οφείλουμε, όπως καταπολεμούμε μία νόσο, έτσι να πολεμήσουμε και αυτό το σάπιο πολιτικό σύστημα, με τα πληρωμένα φερέφωνα, τις πληρωμένες γραφίδες και τα παπαγαλάκια του. Οφείλουμε, όπως κάθε νοσηρό τμήμα, να το αποκόψουμε από το σώμα του ελληνικού λαού. Να δώσουμε σε αυτόν να καταλάβει ότι οφείλει να είναι όχι "ιδιώτης" αλλά ενεργός πολίτης. Και να επιμείνουμε στο να κατανοήσει ότι το καλλίτερο πολίτευμα πράγματι είναι η Δημοκρατία, μόνο που αυτή σήμερα δεν λειτουργεί. Και ο κοινοβουλευτισμός βγάζοντας στις ημέρες μας το προσωπείο του, μας έδειξε ότι δεν είναι Δημοκρατία, οπότε, σίγουρα, δεν είναι το καλλίτερο πολίτευμα. Απλώς είναι το σύστημα!

Η ΑΝΑΓΚΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Του Αντωνίου Α. Αντωνάκου Καθηγητού – Κλασσικού Φιλολόγου Ιστορικού – Συγγραφέως Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, είναι επιτακτική η ανάγκη παροχής στα ελληνόπουλα ελληνικής παιδείας. Από την στιγμή που έγινε εμφανές ότι η παγκοσμιοποίηση είχε εισδύσει τόσο πολύ στην Ελλάδα, τα πράγματα εξελίχθηκαν ραγδαία. Εξαφανίσθηκε ο όρος «Εθνικής» ως επιθετικός προσδιορισμός της παιδείας από το αντίστοιχο υπουργείο. Ακολούθησαν αλλαγές στα σχολικά βιβλία, από τα οποία απαλείφθηκε ο,τιδήποτε το εθνεγερτικό. Παλαμάς, Μωραϊτίνης, Κρυστάλλης, Βαλαωρίτης κ.λπ. είναι άγνωστα πρόσωπα στην μαθητιώσα και φοιτητιώσα νεολαία, για τις οποίες πλέον δεν μπορούν να αποτελέσουν πρότυπα. Μάχες σταθμοί στην εθνική και πολεμική ιστορία τών Ελλήνων αναφέρονται σε δύο τρεις γραμμές στα ιστορικά βιβλία, σαν να μην έγιναν ποτέ, σαν να μη καθώρισαν το ιστορικό μέλλον. Η ελληνική γλώσσα αλλοιώθηκε, φτώχυνε, παραμερίσθηκε εμπρός στην κυριαρχία τής αγγλικής ή της τουρκικής. Οι Έλληνες, απλοί θεατές, παρακολουθούν την φθίνουσα πορεία τής Ελλάδος αδιάφορα, εφ’ όσον προτεραιότητα έχουν δώσει στην επιβίωσή τους. Κι όμως, η επιβίωση θα έλθει μόνον εάν διασωθούν οι ρίζες μας. Ο μεγάλος διδάσκαλος τού Γένους μας Κοσμάς ο Αιτωλός, ο γνωστός για τις προφητείες του Πατροκοσμάς, είχε γράψει γι’ αυτό το θέμα παροτρύνοντας και βοηθώντας στην σύσταση ελληνικών σχολείων. ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ σχολείων, έχει σημασία. Ας δούμε πώς αναφέρει αυτό το γεγονός ο Χριστόφορος Περραιβός σε σύγγραμμα αναφερόμενο στον βίο του αοιδίμου Ρήγα Φεραίου. «Ευλογημένοι χριστιανοί, αι πολλοί εκκλησίαι ούτε διατηρούν ούτε ενισχύουν την πίστιν μας όσον και όπως δει, ειμέν οι εις τον Θεόν πιστεύοντες δεν είναι φωτισμένοι υπό τε των παλαιών και νέων αγίων γραφών· η πίστις μας δεν εστερεώθη από αμαθείς αγίους, αλλά από σοφούς και πεπαιδευμένους αγίους, οίτινες και τας αγίας γραφάς ακριβώς μας εξήγησαν, και δια θεοπνεύστων λόγων αρκούντως μας εφώτισαν· σήμερον όμως, έ¬νεκα των εξ αμαρτιών μας συμπεσουσών δεινών περιστά¬σεων, λείπουσιν, ή τουλάχιστον εισί σπανιώτατοι τοιού¬τοι σοφοί και ενάρετοι άνδρες, όπως διατηρήσωσιν ανε-πηρέαστους τους ορθοδόξους ομογενείς μας• διότι πώς δύναται να διατηρηθεί αβλαβές το έθνος μας κατά τε την θρησκείαν και ελευθερίαν, οπόταν ο ιερός αυτού κλήρος αγνοή κατά δυστυχίαν των αγίων γραφών την εξήγησιν, ήτις εστί το φως και η στερέωσις της πίστεως; Ό¬ταν ένας ποιμήν δεν γνωρίζη το θρεπτικόν χόρτον δια το ποίμνιόν του, δεν θεραπεύη τα τυχόντα πάθη του, δεν προφυλάττει αυτά από άγρια θηρία και κλέπτας, πώς εί¬ναι δυνατόν να διατηρηθή δια πολύν καιρόν εκείνο το ποίμνιον; λοιπόν, τέκνα μου Πάργιοι, προς διαφύλαξιν της πίστεως, και ελευθερίαν της Πατρίδος, φροντίσατε να συστήσητε ανυπερθέτως σχολείον Ελληνικόν, δι’ ου γνώσονται τα τέκνα υμών άπερ υμείς αγνοείτε». Ο Πατροκοσμάς έκανε μεγάλες περιοδείες μεταξύ των ετών 1759 – 1779 στην Θράκη, στην Δυτική Στερεά Ελλάδα, στην Δυτική Μακεδονία, στην Ήπειρο, ενιαία τότε, και στα Επτάνησα, προσπάθησε να φέρει την αγάπη και την συνοχή ανάμεσα στους ελληνορθοδόξους πληθυσμούς. Σκοπός τού κηρύγματός του, ο φωτισμός τού Γένους και μέσον για την πραγματοποίηση τού φωτισμού η ίδρυση σχολείων. Έλεγε ο σπουδαίος αυτός Άγιος. «Δεν βλέπετε όπου το Γένος μας αγρίευσεν απ’ την αμάθειαν και εγίναμεν όλοι ωσάν θηρία; Διά τούτο σας συμβουλεύω να κάμετε σχολεία. Να σπουδάζετε κι εσείς αδελφοί ... Το σχολείο φωτίζει τους ανθρώπους». Λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του, κάνοντας απολογισμό τής ζωής του και του έργου του, γράφει στον αδελφό του Χρύσανθο, στις 2 Μαρτίου 1779: «Έως τριάκοντα επαρχίας περιήλθον, δέκα σχολεία ελληνικά εποίησα, διακόσια διά κοινά γράμματα». Αυτά έκανε ο μεγάλος παιδαγωγός και εθνομάρτυρας τού Ελληνισμού. Ξέρετε, όμως, ύστερα από τέτοιο έργο, ποιο ήταν το τέλος του; Το αναφέρει πάλι ο Χριστόφορος Περραιβός, στο ίδιο βιβλίο, εκδοθέν εν Αθήναις, εκ της τυπογραφίας Ιω, Αγγελοπούλου, το 1860 (σελ. 53 - 54). Το αναγράφω αυτολεξεί. «Εκείθεν διέβη εις το Βεράτι. Εδώ όμως παύει πλέον της ζωής του το στάδιον, ένεκα του προς αυτόν μίσους των Εβραίων α) διότι καταργηθείσης, ως προείρηται, υπ’ αυτού τής πολυτελείας τών χριστια¬νών, έμειναν πλέον και τα χρυσογαϊτανοσειρίτια των Εβραίων απώλητα• β) όσαι εμπορικαί αγοραί εγίνοντο καθ’ όλην την Ελλάδα την ημέραν της Κυριακής, ο Άγιος Κοσμάς τας μετέθεσε το σάββατον, διατηρήσας, κατά τον κανονισμον, την αργίαν τής Κυριακής• όθεν οι Εβραίοι δι’ αδράς χρηματοδοτήσεως προς τον ΙΙασάν του Βερατίου εξετέλεσαν τον φθονερον σκοπόν των, διότι έ¬πεμψε τρεις στρατιώτας, οίτινες εφόνευσαν τον Ιεροκήρυκα διδάσκοντα εν τω υπαίθρω, παρά το χωρίον Κωλυκόνταση και κατά τάς όχθας τού ποταμού Βοούσα πλη¬σίον του Βερατίου». Παρόμοιες συνθήκες, αγαπητοί συνέλληνες, έχουμε και σήμερα. Παρόμοια προβλήματα και παρόμοιους κινδύνους. Κινδύνους παροπλισμού κάθε εθνεγερτικής φωνής, η οποία θέλει να διατηρήσει και να διαδώσει τον ελληνισμό και την ελληνορθοδοξία. Χρέος επομένως όλων μας είναι με την εθνική στάση μας να γίνουμε τα τείχη, πάνω στα οποία θα συντριβούν τα στίφη τών εχθρών τού ελληνισμού.